Ben serbest şiirden hoşlanmam. Orhan Veli, Türk şiirini katı kuralcılıktan kurtarmış. Canı sağ olsun. Kurtarmadığı hâl maalesef yeğdir.
Eskiden Türk şiirinde (ki “Türk” demek için de bin şahit ister) aruz vezni vardı. Müzikalitesi bu kadar yüksek, ziyadesiyle ahenkli olan bu vezin ise maalesef ve maatteessüf, Türk değil Arap diline uygundur! Onun için envaiçeşit ulama, sessiz harfleri tekrarlama (mesela “Endülüs’te Raks” şiirinde “bin kere” değil “bin kerre” yazılması) veya “feilün” ve “fâilün”ü değişe değişe kullanmak gibi dilde oyunlar yapmaktan gayri çare yoktur gibi.
Buna çare dilimize uygun olan hece ölçüsüne geçmekti. Varsayımımca Türk diline yakışan bir ölçüdür. Benim gibi aruz sevdalıları bile Koryürek’in şu dörtlüğündeki güzelliği görebilir:
“Şimdi mehtap ufukta ancak kanlı bir izdi.
Dalgalar kararmıştı... Bütün cihan sessizdi.
Öldürdüğü güzele ağlayan bu katilin
Elleri kanlı, fakat gözyaşları temizdi.”
Ne münasebetse şu insanın kalbine hitap eden ölçüyü de beğenemeyenler oldu ki şiiri “kuraldan kurtarmak” gibi bir karar verildi. Sebebini anlarım. Ama bunun kabulü benim için bin yıl geçse de kabil değildir. Şair dediğimiz; anlamsız, düzensiz düşüncelerini bile ince ve naif, ahenkli ve kafiyeli bir şekilde anlatabilecek kişi değil midir?
Şiir denilen, ince hisler ve latif sözlerle dolu olması gereken bu sanatın zamanla basitleştirilmesi, üstüne üstlük bu nev bir gerilemenin insanlarda istiğrap uyandırmaması asıl insanın havsalasının almayacağı bir şeydir!
Bu akımın öncüsü ise Orhan Veli. Aslında şahsına karşı özel bir husumetim yoktur. Evvela söylemediğim hata, şiirlerini de o kadar tatsız bulmam. Bir ve on arasından bu şiirlerin tatsızlığını numaralandırmam lazım gelse, yedi derim. Yani on üzerinden üç zevk. Toplumun %30’u bile Orhan Veli okumuyordur mesela. Çok şey kaybettiklerini de söylemek güç.
Buraya kadar serbest şiire kan güde güde yazdım. Ne yalan söyleyeceğim? Benim bile beğendiğim serbest şiirler vardır. “Göğe Bakma Durağı”nı sevmeyecek birinin olabilecek olması zaten başlı başına yalan gelir bana.
Tabii, serbest şiirlerin de bir artısı vardır canım. Şarkıları, aranjmanları yapılır. Aruz ve heceyle yazılan şiirlerden şarkı yapmak, şiirin kendi içindeki ahengi ve müziği öldürmek gibi bir şeydir (eğer ki ben Ahmet Haşim olsaydım, bunu “terennümü gece gökyüzünün yıldızlarını bile ürpertecek bir kuşu bir dirhem eti için öldürmek” gibi bir şeye benzetirdim). Serbest şiir zaten müzikaliteden yoksundur. Bu nev şiiri müziğe uydurmanın en iyi yolu da budur.
Uzun lafın kısası diyecek olursak, ben serbest şiirden pek hazzetmem. Başkası da böyle incelikten yoksun şiirde ne bulur, anlamam. Mizaçtaki kabalık, letafetteki eksiklik, olsa gerek. Arz ettim.
Hazan Lotis Gündoğdu










