12 Ocak 2022 Çarşamba

ALTIN ORTA VE ÖDEV AHLAKI

                 

                   Aristoteles ve Kant aynı yüzyıllarda yaşamamışlardır. Fakat varsayılan bir hikayeye göre, Aristoteles ve Kant bir dere kenarında sohbet ederken bir çocuk dereye düşer ve çırpınmaya başlar bunu gören Kant görev ahlakı ile beklemeden ve düşünmeden suya atlar. Bu arada Aristoteles sakince düşünmektedir, bir süre sonra Kant çocukla birlikte boğulmaya başlar. Kenarda düşünen Aristoteles bir dal parçası bularak onlara uzatır ve karaya çıkmalarını sağlar. Bundan hareketle bir yanda ödev ahlakı bilinci ile hareket ederek düşünmeden çocuğu kurtarmak için suya atlayan Kant bir yanda da altın orta düşüncesinden hareketle doğru olanı bulup yapmaya çalışan Aristoteles vardır.

        Aristoteles’in altın ortasına göre kişi aklı ile uç noktalar arasında ortayı bulabilmelidir. Delice cesaret ile hiçbir şey düşünmeden suya atlamamalı veya korkarak  hamle yapmaktan kaçınmamalıdır. Bundan hareketle Kant’ın altın ortaya göre hareket etmemesi Aristoteles için yanlış olmakla birlikte kendisinin ve çocuğunun hayatını tehlikeye atmasına sebep olmuştur. 

 Kant’a göre ahlaki olan, eylemin sonuçlarıyla veya eylemi etkileyen nedenler açısından değil, niyetin nasıl tasarlandığı bakımından belirtilmektedir*. Ödev ahlakına göre düşünmek, tereddüt etmek, başka bir yol aramak ahlaki değildir. Yapılması gereken koşulsuz yardım etmektir. Kant için Aristoteles’in davranışı ahlaki değildir ve Aristoteles’in ortayı bulma sürecinde çocuğun hayatını kaybetme ihtimali vardır.


   Doğru olan Aristoteles’in altın ortasıdır. Herhangi bir karar anında iyi olanı yapmak için akıl süzgecinden geçirilerek orta nokta bulunmalıdır . Aksi takdirde yapılan eylem doğru sonuçlanmaz ve istenilenin tersine olumsuz sonuç verir, niyet ne kadar iyi olsa da sonuç olumsuz gerçekleşebilir, önemli olanın niyet olduğunu savunan Kant’a göre hareket edildiğinde istenilen sonuçlar gerçekleşmemesi ile birlikte daha kötü de sonuçlanabilir.

    Sonuç olarak niyet ne kadar iyi olsa da doğru ve iyi olan sonuca ulaşılması için akıl ile düşünülerek orta nokta bulunulmadan hareket edilmemelidir.

KAYNAKÇA

*Seyit COŞKUN/ Aristoteles ve Kant’ta Sorumluluk

Aristoteles/ Nikomakhos’a  Etik

Dinçer Kurtuluş /ARİSTOTELES VE KANT ETİĞİNDE ERDEM KAVRAMI 

Ahmet Sait Duran/ Kant’ın Ödev Ahlakı Üzerine

                                                                                        Işıl Ada BARAN


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Orhan Veli Şiirleri Üzerine Bir Tenkit

  Ben serbest şiirden hoşlanmam. Orhan Veli, Türk şiirini katı kuralcılıktan kurtarmış. Canı sağ olsun. Kurtarmadığı hâl maalesef yeğdir. Es...